uytgf

Giáo sư Nguyễn Minh Thuyết, tổng chủ biên chương trình giáo dục phổ thông mới, đã có cuộc trao đổi với Tuổi Trẻ nhân sự kiện này. 

Nam Thuong tổng hợp

NewVnNews - Theo TS Nguyễn Đức Thành (VEPR), xét về tổng thể nền kinh tế, lương tối thiểu tăng làm giảm việc làm trong tất cả các ngành công nghiệp. Ngoài ra, khi lương tối thiểu tăng, tỷ lệ lợi nhuận (đo bằng lợi nhuận trên doanh thu) sẽ giảm. Trung bình lương tối thiểu tăng 100% khiến tỷ lệ lợi nhuận có khả năng giảm 2,3 điểm phần trăm. Tại khu vực doanh nghiệp tư nhân, mức giảm có khả năng lên tới 3,25 điểm phần trăm. Khi doanh nghiệp gặp khó khăn, càng khó để tiến hành những việc như hiện đại hoá thiết bị, cải tiến công nghệ, gia tăng giá trị thương mại vào trong sản phẩm… làm tăng năng suất lao động.


Đằng sau chợ Cái Dăm rộng gần 4.800 m2, quy hoạch 6 tầng là một con ngõ rộng hơn 2 m. Dọc hai bên lề, mỗi người chia nhau những khoảnh ngồi khoảng nửa nét vuông, mỗi người một vài thau tôm, thau cá.

Giá thuê chỗ ngồi ở chợ chui rẻ hơn tiền thuê kiôt là lý do chủ yếu để con ngõ chợ này phát sinh và vẫn tồn tại, dù nỗi sợ bị công an “đuổi” thường trực trong tâm trí. Bán rẻ được thì cả người bán lẫn người mua đều có một đường sống. Mỗi buổi chợ dôi ra vài chục ngàn. Giá vét cuối ngày rẻ thêm vài đồng nữa. 6 tối, bóng công nhân lao động trộn trong bóng những người buôn thúng bán bưng.


Hai khu chợ – một bề thế, sáng đèn, một chui lủi tranh tối tranh sáng. Chúng như hai mảng sáng, tối trên cùng một bức tranh. Trên đó, đời sống của người lao động hiện lên, chông chênh.

Theo Bộ Luật Lao động năm 1994, mức lương tối thiểu được ấn định theo giá sinh hoạt, bảo đảm cho người lao động làm công việc giản đơn nhất trong điều kiện lao động bình thường bù đắp sức lao động giản đơn và một phần tích luỹ tái sản xuất sức lao động mở rộng. Mức lương này được dùng làm căn cứ để tính các mức lương cho các loại lao động khác. Theo đó, từ góc độ xã hội, lương tối thiểu được coi như mức tham khảo cho khoản thu nhập tối thiểu mà một lao động cần có để đảm bảo mức sống tối thiểu.

Thực tế tại Việt Nam, lương tối thiểu đang thấp hơn nhu cầu sống tối thiểu của người lao động từ nhiều năm qua. Trong giai đoạn 2010 – 2011, mức lương tối thiểu vùng chỉ đáp ứng khoảng 47% nhu cầu tối thiểu. Đến năm 2015, mức đáp ứng đạt 80% do tốc độ tăng nhanh của tiền lương tối thiểu, theo Viện Khoa học Lao động và Xã hội (2015).

Trong khi đó, theo thống kê của Viện Nghiên cứu Kinh tế và Chính sách (VEPR), trong vòng 7 năm, từ 2009 – 2016, tốc độ tăng lương tối thiểu đã tăng trên 20% tại cả bốn vùng. Tốc độ tăng tiền lương tối thiểu vùng bình quân cao hơn gần 4 lần so với tốc độ tăng tổng sản phẩm trong nước (GDP) và cao hơn 3 lần so với tốc độ tăng chỉ số giá (CPI).

Lương tối thiểu thường được điều chỉnh tăng theo tốc độ tăng của lạm phát (CPI), đảm bảo mức sống tối thiểu không giảm đi khi giá cả tăng. Nhưng tốc độ tăng lương tối thiểu tăng cao nhanh hơn tốc độ tăng của CPI, về mặt lý thuyết, đứng tại góc độ người lao động mà xét thì là tốt.

Nhưng lương tối thiểu lại là căn cứ để doanh nghiệp (DN) và người lao động đóng bảo hiểm xã hội (BHXH). Mức đóng BHXH của Việt Nam là rất cao so với khu vực và thế giới.

Theo QĐ 595 áp dụng từ ngày 1/6/2017, tỷ lệ đóng BHXH của Việt Nam là 32%, trong đó DN đóng 21,5%, người lao động đóng 10,5%, chưa kể công đoàn phí 2% (do DN đóng; nhưng nếu người lao động tham gia sẽ phải đóng đoàn phí). Mức 32% là quá cao so với mức đóng BHXH 10% tại Thái Lan, 13% tại Malaysia, 10% tại Philippines, 8% tại Indonesia…

Nên thực tế, việc tăng lương tối thiểu làm tăng chi phí của doanh nghiệp, giảm năng lực cạnh tranh. Việc điều chỉnh mức lương tối thiểu không không những không đáp ứng được nhu cầu sống tối thiểu của người lao động (lương thực tế giảm), mà còn gây khó khăn cho rất nhiều doanh nghiệp, đặc biệt với những ngành công nghiệp thâm dụng lao động.
Khi lương tối thiểu tăng, người lao động không có lợi, doanh nghiệp thêm chi phí. Vậy ai hưởng lợi? Bảo hiểm và người về hưu, công chức nhà nước, đặc biệt từ năm 2018, khi quy định mới DN và người lao động phải đóng các khoản bảo hiểm trên phần lớn thu nhập thực được áp dụng.

Nếu tiếp tục tăng lương tối thiểu với lý do để bù đắp lạm phát (thay vì kiểm soát lạm phát), DN sẽ không gánh được chi phí, cuối cùng gánh nặng chi phí lại tác động ngược tới người dân do lao động bị cắt giảm, giá thành sản phẩm tăng cao. Một TS kinh tế cho biết tăng lương tối thiểu không khác mấy với việc tăng thuế. Về lâu dài, nếu các doanh nghiệp không thể tăng sức cạnh tranh thì thặng dư sản xuất chung của nền kinh tế giảm, từ đó, thuế thu nhập doanh nghiệp giảm, ngân sách sẽ hụt thu.


Để tăng thu nhập cần phải tăng tổng sản phẩm (GDP). Trong một đơn vị thời gian không đổi, điều này đòi hỏi năng suất lao động cần phải tăng lên.

Tuy nhiên, tại Việt Nam, tiền lương đang tăng cao hơn năng suất lao động. Từ 2004-2015, Indonesia có tốc độ tăng năng suất lao động 3,6% nhưng tốc độ tăng lương trung bình chỉ 2,6%; Singapore có tốc độ tăng tiền lương trung bình 1,2% trong khi tốc độ tăng năng suất lao động 1,8%. Trung Quốc có tốc độ tăng năng suất lao động là 9,1%, tốc độ tăng lương trung bình chỉ khoảng 8,8%. Trong khi đó, Việt Nam có tốc độ tăng năng suất chỉ đạt 4,4% nhưng tốc độ tăng lương trung bình lên tới 5,8%.

Theo TS Nguyễn Đức Thành (VEPR), xét về tổng thể nền kinh tế, lương tối thiểu tăng làm giảm việc làm trong tất cả các ngành công nghiệp. Ngoài ra, khi lương tối thiểu tăng, tỷ lệ lợi nhuận (đo bằng lợi nhuận trên doanh thu) sẽ giảm. Trung bình lương tối thiểu tăng 100% khiến tỷ lệ lợi nhuận có khả năng giảm 2,3 điểm phần trăm. Tại khu vực doanh nghiệp tư nhân, mức giảm có khả năng lên tới 3,25 điểm phần trăm. Khi doanh nghiệp gặp khó khăn, càng khó để tiến hành những việc như hiện đại hoá thiết bị, cải tiến công nghệ, gia tăng giá trị thương mại vào trong sản phẩm… làm tăng năng suất lao động.

Trong khi chịu tác động do lương tăng vượt bất hợp lý, thì năng suất lao động của Việt Nam vẫn luôn bị xếp vào hàng thấp trong khu vực từ nhiều năm qua. Năm 2012, trong một nhóm 10 nước tại châu Á, Việt Nam đứng thứ 9 với năng suất một giờ lao động chỉ tạo được 3,4 USD. Đứng đầu là Singapore với năng suất một giờ lao động tạo ra 49,4 USD giá trị gia tăng.

Mức chênh lệch năng suất lao động 14,5 lần có phải vì người Việt Nam lười biếng như cách diễn giải thường gặp hay không? 14 lao động Việt Nam làm việc chỉ bằng 1 lao động Singapore? Hiệu suất lao động của Singapore đạt gấp 14,5 lần nước ta không có nghĩa là công nhân của họ có thể thao tác nhanh gấp 14,5 lần công nhân Việt Nam. Nhưng khi nền kinh tế còn phụ thuộc nhiều vào gia công, lắp ráp (trong tổng 175,9 tỷ USD kim ngạch hàng hóa xuất khẩu năm 2016, mặt hàng điện thoại, linh kiện (với tỷ trọng lớn thuộc về các doanh nghiệp FDI) đạt tới 34,5 tỷ USD, tương đương 2/3 kim ngạch xuất khẩu hàng hóa của khu vực kinh tế trong nước, 50 tỷ USD), thì câu chuyện tăng năng suất lao động không còn chỉ nằm trong tay các doanh nghiệp.

“Đã đến lúc Chính phủ cần lựa chọn mục tiêu thúc đẩy năng suất như một mục tiêu quan trọng hàng đầu trong kế hoạch trung và dài hạn”, Trưởng đại diện Văn phòng JICA Việt Nam Fujita Yasuo khuyến nghị tại hội thảo “Tiền lương và năng suất lao động ở Việt Nam” do VEPR tổ chức vào tháng 9/2017.


“Nếu không có sự cải thiện vững chắc của năng suất, nỗ lực tăng lương tối thiểu sẽ dần thủ tiêu sức cạnh tranh của nền kinh tế, dẫn tới thất nghiệp nhiều hơn“, đại diện VEPR nêu tại hội thảo. Tới lúc này, việc tăng lương chỉ là hình thức. Đời sống của người dân càng chông chênh hơn.

Rất nhiều trói buộc và khó khăn từ hệ thống chính sách khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc đổi mới. Những ràng buộc về quy định gây cản trở phát triển song vẫn tồn tại. Nhưng nếu không thay đổi, thì một điều chắc chắn là chúng ta đang chấp nhận một nền kinh tế tiếp tục dựa trên việc khai thác “lợi thế” “nhân công giá rẻ”, khai thác khoáng sản và phụ thuộc vào doanh nghiệp FDI để tăng trưởng.

Trong cuốn Vì sao các quốc gia thất bại, các tác giả cho hay nhà khoa học chính trị Robert Bates trong những năm 1980 đã tìm hiểu vì sao nông nghiệp đã rất không sinh lời ở châu Phi dù đây phải là khu vực kinh tế năng động nhất theo lý thuyết kinh tế. Ông nhận ra rằng năng suất nông nghiệp thấp chẳng liên quan gì đến địa lý hay các loại nhân tố khác. Năng suất nông nghiệp thấp một cách nội tại đơn giản bởi vì các chính sách giá của các hội đồng marketing đã loại bỏ bất cứ khuyến khích nào cho nông dân để đầu tư, sử dụng phân bón, hay bảo vệ đất.

Ví dụ này cũng không mấy xa lạ với câu chuyện về GS.TS Võ Tòng Xuân – chuyên gia hàng đầu về nông nghiệp của Việt Nam, người đã có hơn 40 năm nghiên cứu về vùng đất ĐBSCL – người nhiều năm qua kiến nghị hãy dừng lại tư duy trồng nhiều, trồng lấy số lượng mà cần trồng cây lúa có giá trị cao, phải làm gạo xuất khẩu có thương hiệu thay vì chạy theo danh hiệu “quốc gia xuất khẩu gạo”; càng đua trồng lúa bằng mọi giá chỉ khiến vùng đất khan hiếm nước ngọt càng bị tổn thương. Theo ông, với mô hình lúa – tôm, vùng đất phèn nhiễm mặn ven biển có thể mang về cho nông dân một vụ lúa và một vụ nuôi tôm tép, cua, cá kèo… với lợi tức cao gấp 2-3 lần trồng lúa, thay vì phải vất vả ngăn mặn dẫn ngọt về. Thế nhưng, đến nay, vì chính sách an ninh lương thực, Nhà nước vẫn không cho phép đầu tư cho quy trình lúa – tôm này.

Vĩnh Long

NewVnNews - Nhân dịp đầu năm mới, vua Lê Thánh Tông mặc thường phục vi hành để xem xét tình hình dân chúng. Ði tới đâu, nhà vua cũng thấy la liệt những câu đối ca ngợi cảnh thái bình thịnh trị, trong lòng vui mừng lắm. Riêng nhà nọ, chẳng treo đèn, kết hoa mà cũng chẳng thấy đối liễn gì hết.


Vua lấy làm ngạc nhiên, rẽ vào hỏi. Chủ nhà trả lời rằng: “Chẳng giấu gì bác, nhà cháu làm cái nghề hèn hạ quá, nên chẳng dám khoe khoang gì với ai cho thêm tủi!”.

Vua ngạc nhiên, hỏi: “Sao lại có nghề gì là nghề hèn hạ?”.


Chủ nhà thưa: “Dạ, nhà cháu chỉ chuyên đi… mót phân người để bán thôi ạ!”.

Nghe xong, vua cười nói: “Nếu vậy nhà bác đây là sang trọng bậc nhất, mà nghề của bác cũng là vẻ vang bậc nhất. Câu đối của bác nếu dán lên cũng hay bậc nhất, việc gì mà lại kêu là hèn!”.

Nói đoạn, vua lấy giấy bút, đề giùm cho một đôi câu đối như sau:


Tạm dịch:

Khoác một áo bào, đảm đang khó khăn thiên hạ Cầm ba thước kiếm, tận thu lòng dạ thế gian

Khách qua lại, nhìn thấy câu đối ai cũng kinh ngạc trầm trồ.

Vua Lê Thánh Tông đã ứng xử đúng theo phong cách của một vị minh quân, đức độ sáng ngời. Câu đối của vua vừa tài hoa, tràn đầy khí phách, cũng vừa rất hợp cảnh, hợp tình, quả đúng là tuyệt vời.


“Đảm đang khó khăn thiên hạ”, “Tận thu lòng dạ thế gian”… đều là những việc làm của bậc quân tử, chẳng ai có thể nghĩ đó là lời ví von cho công việc của một anh chàng gánh phân!

Thế nhưng, trên đời không có loại nghề nghiệp nào là thấp kém, hèn hạ. Nếu bạn có thể dụng tâm, làm thật tốt phần việc của mình thì chính là đang có một nghề nghiệp tuyệt vời nhất.

Một người quét rác suốt ngày tay lấm chân lem, bụi bặm dính đầy, mồ hôi nhễ nhại nhưng nào có ai chê việc họ làm là thấp hèn, hạ tiện? Con đường bạn đi, khu phố bạn ở liệu có còn giữ được dáng nét nên thơ, trữ tình nữa khi một sáng thức dậy không còn nhìn thấy những người lao công?

Người công nhân đào than cả ngày bị vùi lấp trong hầm lò, mặt mũi nhem nhuốc, hít đầy bụi khói nhưng nếu không có cái nhem nhuốc ấy chẳng phải rất nhiều người sẽ không có đủ than nấu bếp, sưởi ấm trong mùa lạnh giá đó sao?

Chẳng cần phân biệt sang hèn, nhọc nhằn, chỉ cần có thể đảm đương được những việc khó khăn ít người làm được trên đời, chỉ cần sống tròn đạo nghĩa, thu phục được nhân tâm thì nghề nghiệp nào cũng trở thành vô cùng cao quý.

Ngược lại, dù làm thứ nghề nghe có vẻ cao sang đến đâu, mà tâm địa hẹp hòi, đánh rơi đạo đức, thì lại càng trở nên tai hại.

NewVnNews - Có lẽ chẳng thời nào mà chúng ta lại được chứng kiến một nghịch lý lạ lùng: Nhiều con buôn vô lại chăm chỉ diễn ngôn rao giảng về đạo đức một cách chuyên nghiệp như những chính trị gia, còn một số chính trị gia lại hành xử nghiệp dư như những con buôn thứ thiệt… Thật khó để vẽ ra đường ranh giới phân biệt đâu là doanh nhân thực thụ, đâu là những chính trị gia đích thực, và đâu là những con buôn vô lại làm kiệt quệ quốc gia... Cuối cùng, quốc gia, đám đông và đại chúng mới là những người lãnh đủ.


Tranh thủ giờ nghỉ sau ngày họp thứ nhất của Hội nghị quốc tế lần thứ 5 về“Truyền thông về Rủi ro và Khủng hoảng trong kỷ nguyên số” (diễn ra lại Lisbon, Bồ Đào Nha), tôi và cô bạn giáo sư của một đại học Mỹ chạy xe về phía biển Cascais để ngắm hoàng hôn.

Trên một mỏm cổ thạch nổi tiếng, phóng tầm mắt ra phía xa là những con sóng bạc cuộn nhau ở biển Bắc Đại Tây Dương, xuống phía dưới là những đợt sóng táp vào chân núi, tôi và cô bạn giáo sư ngồi luận bàn về các khủng hoảng trên thế giới.

Cô bảo, cô lo Donald Trump sẽ làm nước Mỹ loạn lên và thế giới sẽ điên cuồng theo sau. Một doanh nhân như Donald Trump lại là một chính trị gia quyền lực nhất thế giới, điều hành cường quốc số một của thế giới theo tư duy của một ông chủ doanh nghiệp, thì quả là một sự thách thức lớn đối với các giá trị mà nước Mỹ hướng tới bấy lâu.


Rồi cô hỏi tôi, nỗi lo của tôi về những thách thức của đất nước mình là gì, tôi chỉ nhún vai và trầm ngâm nhìn về những con sóng rượt đuổi nhau ngoài đại dương xanh thẳm kia. Tôi không trả lời cô đồng nghiệp, nhưng những câu chuyện về (nguy cơ) khủng hoảng ở Việt Nam luôn là một thách thức cần bàn tính.

Theo tôi, chúng ta hiện đang đối diện nhiều thách thức và nguy cơ đạt “điểm khủng hoảng”, mà nguồn cơn là chúng ta đang dựa trên những rường cột thiếu chắc chắn. Đạo đức xã hội (chẳng hạn trong kinh doanh) là một ví dụ.

Sự kiện Khaisilk bán hàng Trung Quốc nhưng công bố hàng “Made in Vietnam” chỉ là một nấc tiến vượt “ngưỡng dối lừa”. Ở đó, phanh phui một sự thật trần trụi, lớn hơn cả việc mất tiền bạc: niềm tin và tự hào của người Việt đã bị đánh cắp. Ảnh: Zing

Thành ngữ tiếng Việt từ cổ xưa có câu: “Treo đầu dê, bán thịt chó” để lên án những thương nhân vô lại, gian dối, trục lợi bất lương. Bát thịt chó còn sót cái đuôi tố cáo ông chủ quán chuyên bán thịt dê là lừa đảo. Sự kiện Khaisilk bán hàng Trung Quốc nhưng công bố hàng “Made in Vietnam” chỉ là một “cái đuôi chó” bị lộ như vậy.

Giọt nước làm tràn ly, chỉ là một nấc tiến vượt “ngưỡng dối lừa”. Ở đó, phanh phui một sự thật trần trụi, lớn hơn cả việc mất tiền bạc, niềm tin và tự hào của người Việt đã bị đánh cắp. Một sự đánh cắp trắng trợn, mà tay chủ mưu lừa đảo lại là kẻ chuyên rao giảng đạo đức cho giới doanh thương và người trẻ, như một tấm gương cho giới khởi nghiệp.

Tay trộm chuyên nghiệp đến mức, thuyết phục được các chính trị gia chọn hàng của hắn để làm quà mỗi khi có quốc khách đến thăm Việt Nam. Anh bạn của tôi là trợ lý cho một Phó Thủ tướng không khỏi ngán ngẩm khi than vãn rằng, anh sẽ chẳng biết nói thế nào khi câu chuyện lụa Khải bị truyền thông quốc tế nhắc đến và chưa biết phải giải thích ra sao với những khách quốc tế mà anh đã tặng quà (mua từ Khaisilk).

Điều đó, suy cho cùng không chỉ là cái đau của anh bạn trợ lý, đó là nỗi đau của quốc thể.


Trước khi xảy ra tai tiếng bán hàng Trung Quốc nhưng công bố hàng “Made in Vietnam”, ông chủ thương hiệu Khaisilk luôn có những phát ngôn tự tin về triết lý kinh doanh.

Ai cũng biết, làm kinh doanh phải tôn trọng các chuẩn mực pháp luật lẫn đạo đức kinh doanh. Pháp luật sẽ trừng trị kẻ vô pháp, lương tâm sẽ phán xử kẻ vô lương. Trong trường hợp Khaisilk, kẻ chủ mưu kinh doanh vừa vô pháp lẫn vô lương một cách bài bản, có hệ thống, trong một thời gian rất dài. Vô pháp ở khía cạnh đánh cắp tiền bạc của thiên hạ bằng việc công bố sai chất lượng và xuất xứ hàng hoá; vô lương ở khía cạnh đánh cắp niềm tin ít ỏi vào hàng Việt của những người yêu nước Việt.

Tôi từng tự vấn trong một thời gian dài, rằng: duyên cớ nào mà nhiều người trẻ Việt chúng ta tuyên bố hùng hồn về “khởi nghiệp” khi chỉ đơn giản là sang Quảng Châu “đánh” vài lốc hàng về để mở một cửa hiệu thời trang. Phải chăng không ít người trẻ lờ mờ phát hiện ra được “đường đi”, “bí quyết thành công” của những “tiền bối” như “thần tượng” Hoàng Khải?

Những doanh nhân như Hoàng Khải phải chăng kích hoạt một xu hướng mới trong mong ước làm giàu, đặt lợi nhuận là mục tiêu tối thượng? Nhưng liệu đó có phải là bản chất của khởi nghiệp? Tôi e rằng câu trả lời là không, khởi nghiệp phải tạo ra giá trị mới, thay vì khởi nghiệp để làm những con buôn.

Nhìn rộng ra bức tranh hiện nay, chẳng thời nào mà chúng ta lại được chứng kiến nghịch lý lạ lùng: Nhiều con buôn vô lại chăm chỉ diễn ngôn về đạo đức như những chính trị gia, còn một số chính trị gia lại hăng hái hành xử như những con buôn thứ thiệt… Những chính trị gia đi “buôn chổi đót” để xây biệt phủ, cho con cái đứng tên sở hữu hàng hàng héc-ta đất dự án “vàng”, hay tính bài toán cho nước ngoài thuê đất quê hương với thời hạn gần một thế kỷ.

Tư duy con buôn ngắn hạn, vạch dự án để chiếm chác, tư lợi trước mắt của không ít kẻ này sẽ đẩy đất nước đến bờ vực khủng hoảng. Cuối cùng, những kẻ này châm ngòi cho các khủng hoảng tiềm tàng của xã hội, còn đám đông và dân tộc mới là những người lãnh đủ hậu quả nhãn tiền.

Ông Phạm Sỹ Quý vừa bị kỷ luật cảnh cáo, cho thôi chức Giám đốc sở Tài nguyên – Môi trường Yên Bái do liên quan đến kê khai tài sản không không trung thực. Trước đó ông Qúy từng trả lời báo chí tiền xây khu biệt phủ của gia đình ông có từ nhiều nguồn thu nhập khác nhau trong đó có từ công việc ông buôn chổi đót, lá chít, làm men nấu rượu, làm bánh kẹo, làm giá đỗ,.... Ảnh: Tiền Phong

Những dự án không bình thường kiểu cho Formosa thuê đất Vũng Áng đến 70 năm, hay Đề xuất cho thuê 99 năm biển, đảo tại Phú Quốc làm du lịch, thương mại,… bên cạnh những lời hứa hẹn lợi ích mơ hồ, thì thách thức cho quốc gia là những điều hiển hiện. Những con buôn vẽ ra các đại dự án, hứa hẹn siêu quyền lợi cho số đông, nhưng thực chất bài toán lợi ích quốc gia không phải dễ dàng nhìn như bài toán lợi ích riêng, thiết thân của người vẽ dự án.

Quyền lợi cho đất nước chưa thấy đâu, nhưng hoạ cho quốc gia là điều cần được bàn tính. Và để bàn tính hiệu quả, ắt hẳn không thể bằng lối tư duy của những con buôn.

Khi viết những dòng này, tôi chợt nhớ ra rằng món quà mà tôi tự hào là “quốc hồn, quốc tuý” đem tặng cô bạn giáo sư bên bờ biển Cascais là một tấm khăn lụa đang gây “sốt” tại Việt Nam. Tôi nhận ra rằng, hoá ra đôi lúc ta cũng là một con cừu non trong đám đại chúng bị dắt mũi bởi những kẻ buôn bán niềm tin.

Lê Ngọc Sơn
(Chuyên gia về quản trị truyền thông, rủi ro và khủng hoảng, Đại học Công nghệ Ilmenau, CHLB Đức)

NewVnNews - Từ “biệt phủ” mới xuất hiện gần đây trong tiếng Việt (có nhẽ là từ ngày có cái Việt phủ Thành Chương cũng nên?).

Biệt phủ 200 tỷ xa hoa như Tử Cấm Thành của 1 đại gia Nghệ An

Trong tiếng Hán không có từ “biệt phủ”, nên có thể khẳng định “biệt phủ” là từ được tạo nên từ các yếu tố gốc Hán “biệt” và “phủ”.

”Phủ 府” trong tiếng Hán gồm 5 nghĩa:


1. Xưa chỉ nơi biện lí công vụ của quan lại, nay chỉ cơ quan chính quyền nhà nước, như “quan phủ”, “tỉnh phủ”, “chính phủ”.

2. Xưa chỉ nơi ở của quan to và quí tộc, nay cũng chỉ nơi làm việc và nơi ở của những đầu não quốc gia nào đó, như “vương phủ”, “tổng thống phủ”.

3. Nơi tụ tập hoặc sum họp, như “học phủ”.

4. Từ cung kính dùng để gọi nhà của đối phương, như “phủ thượng”, “quí phủ”.

5. Xưa chỉ nơi tàng trữ sách vở và đồ vật của quan địa phương, như “phủ khố”, “lục phủ”, “thư phủ”.

6. Xưa chỉ khu hành chính cao hơn huyện một cấp, như “châu phủ”, “Khai Phong phủ”, Tây An phủ”.


Còn “biệt 别” thì mang nghĩa giống như “biệt” trong từ “biệt thự 别墅"（tiếng latinh: Villa）của tiếng Hán.
“Biệt thự" trong tiếng Hán có nghĩa là “ngôi nhà tách biệt”, nên "biệt" ở đây có nghĩa là "tách biệt". Thời xưa chỉ những người đã có nhà chính (thường ở nội thành) lại có thêm nhà thứ hai ở chỗ khác (thường ở ngoại ô) gọi là "biệt thự", còn được gọi là “biệt nghiệp 别业“.

Biệt thự (villa) của người La Mã cổ ở Châu Âu thường là nơi ở tại ngoại ô của những gia đình sở hữu nhiều nhà cửa, được xếp vào tầng lớp tinh anh giàu có hoặc có quyền lực trong xã hội.

Như vậy, có thể hiểu "biệt phủ" trong tiếng Việt là từ để chỉ một tổ hợp nhà ở tách biệt của các quan chức, nhà giàu thời nay.

NewVnNews - TS Phạm Phương Chi - Viện Hàn lâm Khoa học xã hội Việt Nam - cho rằng, một yếu tố quan trọng khiến các nhà khoa học nữ Việt Nam ít có kết quả đột phá trong nghiên cứu là định kiến của chính bản thân về giới tính của mình.

Tác giả bài viết, tiến sỹ Phạm Phương Chi.

Chính định kiến về phụ nữ của chính bản thân người phụ nữ và của cả xã hội là một nguyên nhân khiến nữ giới vắng mặt trong các thành tựu đột phá trong khoa học (cũng như trong các thành tựu nghề nghiệp khác) được cộng đồng ghi nhận. Các định kiến này thường xoay quanh vấn đề là người phụ nữ hiển nhiên không có đủ thời gian, sự nhiệt tình và năng lực đối với công việc nghiên cứu và điều này có một nguyên nhân hiển nhiên là họ bị chi phối bởi thời gian và trách nhiệm đối với gia đình.


Phụ nữ tự loại bỏ mình

Chính phụ nữ là người tự loại mình ra khỏi các thử thách - đồng thời cũng là cơ hội - phát triển nghề nghiệp do mặc nhiên thừa nhận các nhận định của xã hội về bản thân. Sự thừa nhận này có nguyên nhân từ giáo dục nhà trường và giáo dục gia đình. Ngay từ nhỏ, phụ nữ đã bị cha mẹ và sách vở “nhồi” vào đầu bài học về những thứ được gọi là công - dung - ngôn - hạnh mà không được dạy đặt câu hỏi rằng những đức tính đó được hình thành trong hoàn cảnh xã hội nào, có mục đích chính trị, xã hội gì.

Lẽ ra, chúng ta phải được dạy cách đặt câu hỏi về ý nghĩa chính trị, xã hội và lịch sử cho tất cả các sự vật, phẩm chất, trật tự, chế định trong xã hội xung quanh hơn là được dạy phải chấp nhận mọi sự sắp xếp và coi mọi quan niệm phổ biến là hiển nhiên và không thể thay đổi.

Ví dụ, từ nhỏ, phụ nữ đã bị dạy rằng hạnh phúc gia đình hay sự tồn tại của gia đình phụ thuộc vào vai trò của người đàn bà mà không được dạy để hiểu rằng quan niệm đó là chế định xã hội về sự vắng mặt của phụ nữ trong các cơ hội phát triển nghề nghiệp.

Quan niệm đó rõ ràng đã giúp đàn ông gạt đi đối thủ cạnh tranh trong nghề nghiệp của họ và cũng góp phần giải phóng họ khỏi gia đình, từ đó càng có hội phát triển và được ghi nhận ngoài xã hội. Hơn nữa, với quan niệm đó, phụ nữ sẽ tự trói buộc cuộc sống của mình trong cái vòng quay chăm sóc chồng con, cha mẹ và nhà cửa. Họ sẽ từ chối các thử thách - đồng thời là các cơ hội nghề nghiệp - với suy nghĩ là để giữ gìn gia đình, trong khi gìn giữ gia đình là trách nhiệm của mọi thành viên. Tâm lý tình nguyện với sự ràng buộc gia đình của phụ nữ - một tâm lý được xây dựng từ giáo dục gia đình, nhà trường và xã hội - là nguyên nhân khiến phụ nữ tự làm mình vắng mặt trong các thử thách, cũng là cơ hội dấn thân vì nghề nghiệp.

Chính sách ưu tiên tước đi cơ hội

Chế định về vị trí gia đình của phụ nữ là cái cớ để các cá nhân, tổ chức nghề nghiệp và xã hội loại phụ nữ ra khỏi các thử thách, đồng thời là các cơ hội phát triển. Cụ thể hơn, với quan niệm đó, phụ nữ không được tin tưởng để giao các công việc. Không làm việc đồng nghĩa với việc không được ghi nhận về chính trị và vật chất.


Đáng sợ hơn, với quan niệm đó, các tổ chức và cá nhân có vị trí thực hiện chính sách ưu tiên đối với phụ nữ, tức là không để họ tham gia công việc quan trọng và nhiều thử thách trong nghề nghiệp, “giúp” họ có nhiều thời gian và tâm trí cho gia đình. Hình thức ưu tiên này đồng nghĩa với việc tước đi của phụ nữ các cơ hội phát triển nghề
nghiệp.

Mặt khác, các chế định của xã hội về những thứ được gọi là phẩm chất, đạo đức của phụ nữ cũng khiến cho họ không thể bứt phá trong môi trường làm việc. Bởi vì, những quan niệm đó chi phối cách mà xã hội trông chờ ở người phụ nữ khi làm việc và do đó ảnh hưởng đến sự thể hiện công việc của họ.

Cụ thể, trong không gian công việc, nhiều phụ nữ không dám và không được phép nêu ý kiến một cách mạnh mẽ, trực diện vì trước khi ý kiến được ghi nhận, họ đã bị đánh giá về cách thể hiện “thiếu nữ tính” rồi. Hoặc, để ý kiến của mình được lắng nghe, nhiều phụ nữ cũng phải tìm cách trình bày theo những cách thiếu chuyên nghiệp nhất, tức là phải “diễn” theo đúng cái phẩm chất “nữ” mà xã hội chế định: Nói nhõng nhẽo, nói nũng nịu, nói bóng gió, nói theo kiểu trêu đùa bông lơn, giọng điệu khúm núm...

Hoặc, trong không ít công việc hay dự án, phụ nữ (dù có bằng cấp bằng hay thậm chí là hơn các thành viên nam) chỉ đóng vai trò thư ký, tức là người chăm lo các công việc “bếp núc” (lo việc giấy tờ hành chính, tài chính, thậm chí là vận chuyển tài liệu...).

Tóm lại trong tất cả các công việc, phụ nữ phải thể hiện mình là người đi sau, người ít biết hơn, người cần được che chở, bảo ban như đúng xã hội đã chế định.

Để có những bứt phá, thiết nghĩ, phụ nữ cần “tẩy não” cho bản thân mình. Sự tẩy não này bắt đầu bằng việc đặt câu hỏi với tất cả các những điều được coi là hiển nhiên trong xã hội đối với người phụ nữ: Chúng có ý nghĩa xã hội, chính trị, lịch sử và văn hóa gì, để từ đó hành động, làm việc theo niềm yêu thích và niềm tin của mình.

NewVnNews - GS. Trần Ngọc Thêm không ngần ngại gọi những giá trị mà chúng ta vẫn tự hào lâu nay – sự cần cù và hiếu học – là “huyền thoại". Ông đã có cuộc trò chuyện với Vietnamnet, lý giải vì sao ông lại “chỉ mặt đặt tên” như vậy. Ông cũng chia sẻ những nghiên cứu sâu hơn về giáo dục cũng như những giá trị của cá nhân trong thời kỳ mới.


“Không thể tự khen là cần cù được”

Cần cù và hiếu học lâu nay được xem là niềm tự hào của người Việt chúng ta. Nay ông kết luận rằng những phẩm chất này chỉ là huyền thoại thì quả là một cú sốc...


- Nếu chỉ là một công dân, đúng là tôi cũng nghĩ rằng cần cù và hiếu học là những phẩm chất đáng tự hào vì hầu như đâu đâu và ai ai cũng nói như vậy. Và có lẽ sẽ có cảm giác bất bình với kẻ dám kết luận rằng những phẩm chất này chỉ là huyền thoại.

Nhưng tôi là nhà khoa học và người làm khoa học thì phải có trách nhiệm đi tìm sự thật và tôn trọng sự thật.

Vậy thì về mặt khoa học, sự thật này như thế nào?

- Cần cù, hiếu học thường được xem là những phẩm chất chung của Đông Á. Cùng là cần cù, hiếu học nhìn bề ngoài thấy giống nhau, thực ra là giữa Việt Nam với Đông Bắc Á rất khác nhau.

Mọi phẩm chất của con người đều là do hoàn cảnh sống tạo nên. Điều kiện tự nhiên Đông Bắc Á rất khắc nghiệt nên người Đông Bắc Á thật sự cần cù − Nhật Bản, Hàn Quốc là những điển hình của đức tính cần cù ấy.

Còn Việt Nam và Đông Nam Á là khu vực vốn được thiên nhiên ưu đãi nên không thể có phẩm chất ấy.

Sở dĩ lâu nay các học giả Việt Nam và cả nhiều người nước ngoài nghĩ rằng người Việt cần cù là do bị đặc điểm của nghề trồng lúa nước đánh lừa.

Trồng lúa nước là nghề mang tính thời vụ rất cao. Gặp lúc gieo cấy hay vào vụ gặt thì hình ảnh dễ thấy là người nông dân Việt đầu hôm sớm mai bán mặt cho đất, bán lưng cho trời – đúng là cần cù thật. Nhưng xong việc thì lại chơi.

Khoảng thời gian giữa cấy và gặt rất dài, là lúc chúng ta nghỉ ngơi, ăn chơi liên miên: “Tháng giêng là tháng ăn chơi/ Tháng hai cờ bạc, tháng ba hội hè/ Tháng tư đong đậu nấu chè/ Ăn tết Đoan Ngọ trở về tháng năm...”.

Bây giờ vẫn thế. Con người nông dân đi vào công sở, cộng với tổ chức quản lý kém..., nên người Việt về cơ bản vẫn ham chơi bời, lễ hội, đàn đúm, “buôn dưa lê” và nhậu nhẹt. Nên mới có tình trạng 30% công chức sáng cắp ô đi tối cắp ô về.

Ở một dân tộc cần cù thì các quán cà phê sẽ không đông khách đến tận 9 - 10h sáng, và buổi chiều thì từ 4h chiều trở đi các quán nhậu sẽ không nghẹt cứng hết cả như ở Việt Nam. Mà số lượng các quán cà phê và quán nhậu ở các thành phố Việt Nam thì rất nhiều.

Ở các đô thị Hàn Quốc, Nhật Bản, Mỹ… đều không có nhiều quán ăn chơi đến thế và không đông khách quanh năm suốt ngày đến thế.

Người Việt Nam có ham ăn đến thế không? Không hề. Đấy là ăn chơi, ăn để chơi chứ không phải ăn để làm việc. Tất nhiên là sống thì phải có ăn có chơi nhưng ham ăn chơi như thế thì không thể tự khen là cần cù được!

Hiếu học là sự ngộ nhận

Còn sự hiếu học thì sao, thưa ông? Tại sao ông cho rằng nó là huyền thoại chứ không phải là thực tại?

- Hiếu học cũng được xem là một giá trị truyền thống của văn hóa Á Đông. Song cần phải phân biệt hiếu học với hiếu danh.

Sự khác biệt giữa hiếu học với hiếu danh thể hiện ở chỗ người hiếu học đi học trước hết quan tâm đến việc nâng cao tri thức và năng lực, còn người hiếu danh đi học là nhằm để có địa vị cao trong xã hội.

Ở các nước chịu ảnh hưởng của Nho giáo đều có tình trạng hiếu danh này. Song ở các nước Đông Bắc Á, nhờ xã hội được quản lý tốt nên muốn có địa vị cao thì phải có tri thức. Cộng thêm lối tư duy của người Đông Bắc Á vừa có tính chủ toàn giống ta nhưng cũng vừa có tính phân tích giống phương Tây, đồng thời họ cũng là những dân tộc thực sự cần cù, cho nên để có danh, họ phải học hành đến nơi đến chốn.

Kết quả là trong lịch sử, các quốc gia Đông Bắc Á đều có những phát minh khoa học, những sáng tạo đóng góp vào quá trình phát triển của dân tộc và nhân loại.

Khác với Đông Bắc Á, người Việt đi học nhưng ít quan tâm đến việc tiếp thu kiến thức, tiếp thu phương pháp mà chỉ quan tâm nhiều đến việc lấy điểm, lấy bằng. Lấy được bằng rồi thì quan tâm đến việc dùng tấm bằng ấy để lấy được một địa vị, bất kể địa vị đó có phù hợp với năng lực sở trường của mình hay không.

Thời xưa người Việt đi học chỉ cốt để làm quan, cốt thoát khỏi cảnh chân lấm tay bùn. Vì vậy mà câu dạy con thường gặp là “Không học thì lớn lên đi cày!”. Thời Lê - Trịnh có 724 người đỗ tiến sĩ thì có tới 712 người (chiếm 98,3%) làm quan, 12 người còn lại thuộc số chưa kịp vinh quy đã mất hoặc không có thông tin.

Trên báo Cứu quốc ra ngày 17-10-1945, Chủ tịch Hồ Chí Minh từng nêu ra chuyện một ông chủ tịch Ủy ban xã nọ khoe rằng thôn ông trong tháng vừa qua đã bán các chức vị như chánh phó lý, khán thủ..., thu được một món tiền khá lớn. Người đã kịch liệt phê phán việc này và nói rằng “Làm tiền bằng cách bán ngôi thứ tức là gây cho dân chúng có óc hiếu danh”.



Thời nay, sau khi tốt nghiệp THPT, ai cũng cố gắng vào đại học, nhưng vào được rồi thì phần lớn sinh viên đều không muốn phải đọc nhiều, học nhiều, trong khi thích tranh thủ kiếm thêm vài cái bằng nữa. Nhiều người đi học hệ tại chức (vừa học vừa làm), thậm chí cả cao học, nghiên cứu sinh, cũng chỉ cốt lấy bằng nên mới sinh ra nạn học giả bằng thật...

Sở dĩ người Việt đi học mà không coi trọng tiếp thu kiến thức, phương pháp là do hàng loạt nguyên nhân, đều có nguồn gốc từ văn hóa truyền thống. Thứ nhất, là do tầm nhìn gần - xưa học để đi thi, làm quan, nay học để đi thi, lấy bằng.

Thứ hai, là do bệnh đối phó - chỉ tập trung vào mục tiêu trước mắt là đi thi.

Thứ ba, là do bệnh sĩ diện – “tốt đẹp phô ra, xấu xa đậy lại”, không “vạch áo cho người xem lưng” - nên học mà dấu dốt, không hỏi.

Thứ tư, là do tổ chức xã hội kém, quản lý không nghiêm, cùng với lối sống trọng tình nên chỉ cần có bằng cấp và có quan hệ tốt thì dù dốt, dù năng lực kém cũng vẫn có thể có được địa vị cao trong xã hội.

Kết quả là trong lịch sử của mình, Việt Nam không có một phát minh khoa học nào. Những phát minh khoa học, nếu có, đều được hoàn thành trong môi trường nước ngoài, như Hồ Nguyên Trừng với súng thần công, Nguyễn An với thiên tài kiến trúc đều hoàn thành ở Trung Quốc.

Những nhà khoa học, nghệ sĩ đạt tới tầm cỡ thế giới đều là nhờ phương Tây đào tạo - Ngô Bảo Châu được đào tạo ở Pháp, Đặng Thái Sơn được đào tạo ở Nga.

Các thói hư tật xấu chủ yếu trong đời sống văn hóa Việt Nam đương đại(Trần Ngọc Thêm 2015)

Giáo dục nhìn từ văn hóa 

GS Trần Ngọc Thêm cho rằng “Bệnh ưa thành tích và bệnh giả dối trong giáo dục rất nặng. Người Việt có câu “Ra đường hỏi già, về nhà hỏi trẻ” nhưng ở trường thầy cô dạy phải biết khôn để giành phần thắng, đóng kịch trong những tiết dự giờ, những lúc có tranh tra... Học sinh học yếu kém cỡ nào thì cũng lên lớp, tỷ lệ tốt nghiệp cao ngất ngưởng"…

"Sự dối trá phổ biến đến nỗi người lớn quên rằng mình đang nói dối. Giả dối trong suy nghĩ thì tự an ủi mình, giả dối trong lời nói được khen là khéo léo, giả dối trong hành động được xem là khôn ngoan”.

Do đâu mà ông lại nặng lời với giáo dục như vậy?

- Không nên nói tôi nặng lời hay không, mà hãy kiểm tra xem điều tôi nói có đúng hay không.

Chỉ cần vào mạng gõ từ khóa “học thuê”, ta sẽ thấy tràn ngập các thông tin như: “Học hộ, học thuê: Nghề mới cho cử nhân thất nghiệp”, “Hội Nhận Đi Học Thuê Đại Học”, “Dịch vụ học hộ, học thuê tại Hà Nội”, “Dịch vụ học, thi hộ tràn lan trong giới sinh viên”, “Nhức nhối nạn học thuê thi hộ”...

Nạn học thuê, thi thuê, thuê viết luận văn, luận án; nạn mua bán bằng cấp... trong nhà trường và các nạn chạy bằng cấp, chạy chức, chạy quyền, chạy huân chương... ngoài xã hội chẳng phải chính là những biểu hiện của bệnh thành tích, bệnh giả dối, bệnh hiếu danh đấy sao?

Vậy, theo ông, tại sao nền giáo dục của chúng ta lại trở nên như vậy?

- Đúng là nền giáo dục của chúng ta vốn không đến nỗi như vậy. Mỗi giai đoạn lịch sử của một xã hội đều tạo ra một nền giáo dục đáp ứng những yêu cầu lịch sử của mình. Nền giáo dục truyền thống của Việt Nam đã từng phục vụ tốt cho nhu cầu của xã hội Việt Nam truyền thống...

Nhu cầu của xã hội Việt Nam truyền thống là gì và nền giáo dục truyền thống có đặc điểm gì, thưa ông?



- Toàn bộ lịch sử của dân tộc Việt Nam là lịch sử của một nền văn minh lúa nước. Nghề trồng lúa nước là nghề phải lệ thuộc vào thiên nhiên ở mức độ cao nhất. Người trồng lúa nước gắn bó với đất, với làng, cả đời không ra khỏi làng, lúc nào cũng chỉ mong được yên ổn. Văn hóa của người trồng lúa nước là văn hóa rất âm tính, văn hóa hướng đến ổn định.

Để đáp ứng nhu cầu của một xã hội ưa ổn định thì nền giáo dục có mục tiêu là đào tạo ra những con người giúp xã hội giữ được ổn định. Xã hội ổn định cần người biết nghe lời, vâng lời.

Biết nghe lời, vâng lời được gọi là “ngoan” - "con cãi cha mẹ trăm đường con hư". Vì vậy giáo dục truyền thống của Việt Nam từ gia đình ra đến xã hội, vào đến nhà trường đều chỉ khuyến khích phẩm chất ngoan, vâng lời. Trong gia đình dạy con cái vâng lời cha mẹ, ra ngoài xã hội khuyến khích người dưới vâng lời người trên.

Như vậy, “ngoan” là phẩm chất mục tiêu của giáo dục Việt Nam truyền thống. Còn năng lực mà giáo dục Việt Nam truyền thống hướng tới là gì? Đó là “giỏi”.

Giỏi được hiểu là thuộc bài. “Thuộc” đây là học thuộc lòng. Ở nhà, cha mẹ hỏi “Con đã học thuộc bài chưa?”. Đến trường, thầy cô hỏi “Có trò nào chưa thuộc bài giơ tay?”. Thuộc bài thì khi trả bài phải làm theo đúng mẫu - cái gì cũng có “mẫu”: bài tập mẫu, bài văn mẫu... -  sẽ đạt thành tích cao.

Triết lý giáo dục Việt Nam truyền thống có thể tóm gọn trong 4 chữ là “con ngoan - trò giỏi”. Con ngoan trò giỏi là mục đích phấn đấu của mỗi học sinh, đó là con đường dẫn tới thành công. Thành công ngày xưa là thi đỗ làm quan, bây giờ là thi đỗ lấy bằng. Mục đích chỉ có thế, rất cụ thể và rất thiển cận.

(còn tiếp…)

NewVnNews - Có lẽ ước muốn khám một ngày dưới 50 bệnh nhân là một ước muốn mãi xa vời ở nơi này. Ước muốn có đủ thời gian để khám cho kỹ và tư vấn cho kỹ thì mãi chỉ là ước muốn mà thôi.

Một ngày khám 200 người, ngày ít thì cũng 150 người cho 8 tiếng .
Như vậy 8 x 60 = 480 phút
480 phút chia cho 200 bệnh nhân thì mỗi người được 2,4 phút. Việc này chỉ đủ thời gian lên bàn, xuông bàn, cởi quần, và mặc lại quần.
Cho nên khi bệnh nhân vào thì bộ phận nữ hộ sinh đã khai thác triệu chứng và ghi vào sổ khám, BS cứ thế nhìn vào sổ để biết bệnh nhân có những vấn đề gì, yêu cầu gì rồi khám, cho thuốc.

Khám xong thì ghi thuốc ra sổ và hộ sinh in toa, đưa lại BS ký là xong, muốn hỏi gì thêm thì qua phòng ngồi chờ cùng với các bệnh nhân khác đi xét nghiệm về. BS khám xong sẽ chạy qua tư vấn một lượt. ( vì cái chỗ khám rất chật trội).

Nếu cần thêm siêu âm, chụp xquang, MRI, CT scan. thì sau khi khám BS đã có chỉ định luôn.

Một BS khám đông bệnh nhân như vậy sẽ phải tranh thủ tối đa thời gian mới kịp, thường thì BS không còn thời gian uống nước hoặc đi vệ sinh. BS muốn khai thác thêm triệu chứng thì ngay khi bệnh nhân nằm lên bàn là phải hỏi liến thoắng, liên tục, liên tục cho đến cuối buổi là gần như hết hơi.

Và đương nhiên bệnh nhân cũng sẽ không hài lòng vì thời gian dành cho họ quá ít.

Chính vì thế cứ dăm bữa, nửa tháng thì lại xẩy ra chuyện. BS khám nhiều thì cũng mệt, bệnh nhân thì lại không thông cảm.

Chưa nói đến việc khám phụ khoa nó có đặc thù riêng của nó. 70% bệnh nhân đến khám là do bị viêm, phần còn lại chừng 10% bị rong kinh rong huyết. Số còn lại thì khám vòng, nang buồng trứng và theo dõi nhân xơ tử cung.

Nếu các anh chị muốn tìm hiểu thì cứ tra google mùi của viêm âm đạo thế nào, mùi của máu ứ đọng trong môi trường yếm khí nó ra sao.

Sách vở mô tả khi âm đạo viêm thì có mùi như mùi cá chết, còn mùi máu thì cũng tương tự. Theo cảm nhận của tôi thì phải là mùi tôm chết mới đúng.

Các bạn cắt đầu tôm ra bỏ vào thùng rác, sáng hôm sau mở ra thì sẽ có mùi y như vậy. Cho nên mới có chuyện ông chồng của một BS nọ có phụ vợ ghi sổ sách, và ngồi bàn tiếp nhận tại phòng khám. Sau một thời gian thì anh này nói “ bây giờ bà nào bị viêm đi qua trước mặt anh là anh biết ngay”.

Và khi bị viêm nếu các bạn cúi xuống sẽ thấy mùi sực lên mũi. Ít nhất cái mũi của các bạn còn cách xa vùng chiêm trũng ấy 50 cm và cũng chỉ có một thứ mùi duy nhất của chính mình. Còn BS thì một ngày ngửi chừng 150 tới 200 cái như vậy và mũi chúng tôi chỉ cách vùng ngã ba nguy hiểm đó 20 cm mà thôi.

Đôi khi phải nín thở, việc nín thở nhiều đến mức có khi cảm thấy tức ngực . Do đó đôi khi khám xong là chạy vội qua phòng khác để thở. Hoặc đang khám phải đứng lại quay đầu ra cái quạt để hít không khí rồi mới khám tiếp.

Ngày nọ, có một bệnh nhân đi khám lúc 16g15, cũng là bệnh nhân cuối cùng. Cô này khám vì lý do ngứa.

Khi khám xong, tôi ra toa, đưa sổ cho cô hộ sinh và tranh thủ chạy qua phòng bên rửa tay, uống nước và... hít thở chút không khí.

Vừa kịp hít vài hơi thì cô hộ sinh kêu " bác ơi bệnh nhân thắc mắc".

Vội chạy qua để xem thắc mắc cái gì.

Bệnh nhân: " tại sao BS khám xong mà không ngồi đây cho tôi hỏi mà lại bỏ đi? Ở các bệnh viện khác thì khám xong là BS ngồi đây đánh máy và cho bệnh nhân hỏi".

Hỏi cái gì thì em cứ hỏi chứ tôi đâu có cấm? Còn việc của em tôi khám xong, cho thuốc rồi, tôi đâu có vô trách nhiệm?

Nhưng mà tôi muốn đi siêu âm.

Thì chị thích đi siêu âm thì đi siêu âm, cô hộ sinh in chỉ định cho cô chứ có gì mà căng thẳng?

Nhưng tôi hỏi tại sao khám xong BS lại bỏ đi?

Này, tôi nói cho cô nghe này. Không có cái lý do gì mà tôi phải ngồi đây để đánh máy trong khi mấy cô phụ tá của tôi ngồi đây có thể làm, một ngày tôi khám 200 người mà cô muốn tôi ngồi đánh máy nữa thì tôi khám cái kiểu gì?

Nhưng các bệnh viện khác sau khi khám xong BS ngồi đây cho bệnh nhân hỏi mà tại sao chị lại bỏ đi. BS phải xem lại tư cách của mình, không pharii mỗi chị mới là BS đâu, nhiều người còn giỏi hơn chị, hay hơn chị, cao hơn chị, thông thái hơn chị, làm ở bệnh viện lớn hơn chị :D :D :D .

Tôi biết, cô không phải dạy, tư cách của tôi ra sao tôi tự biết, còn cô, cô muốn hỏi thì cô ngồi tại đây, nhân viên phụ tá tự báo tôi, tôi chưa ra khỏi phòng kia mà? Không lẽ tôi đi hít thở mà cô cũng thắc mắc nữa hả?

Chị đi khám ngứa âm đạo thì tôi khám, khám xong ra toa thuốc vậy còn gì? Trong sổ đâu có thấy ghi bệnh nhân muốn siêu âm đâu? Và cũng đâu phải bệnh nhân nào vào BS cũng cho đi siêu âm? Viêm âm đạo thì khám, nhìn bằng mắt chứ siêu âm thì thấy cái gì?

Dạ, bệnh nhân muốn đi siêu âm

Bệnh nhân muốn siêu âm thì em cứ in chỉ định đi siêu âm, có ai khó khăn chuyện đó?

Nhưng bệnh nhân nói là tại sao bác không cho chỉ định?

Tôi khám tử cung không to, bụng không u thì tại sao phải chỉ định? Chị muốn siêu âm cho biết thì chị phải nói chứ?

BS khám xong phải ngồi đây cho tôi hỏi chứ sao lại bỏ đi?
(Bực lắm rồi, chạy qua phòng bên uống một ngụm nước và thở một miếng không khí sạch cũng không được). Mong sao bà này kiếp sau đầu thai làm BS phụ khoa ngửi 200 con bướm viêm một ngày để cảm nhận mùi của nó thế nào.

Chuyện này mà quay video clip lên là dân tình lại xúm vào chửi, chứ họ đâu có biết BS ngửi 200 con bướm viêm một ngày muốn tắc thở và cần hít chút không khí trong lành??? Ai cũng là con người kia mà?