uytgf

 Nhoáng một cấy đạ hết năm hết tháng

(Ai đưng về, chuẩn bị về, kể ta nghe cấy mổ :) )

Mình ở Kỳ Văn, quá khứ ngày nhỏ nhựng lần chờ Tết, khung bao giờ quên được là tiếng trống Sắc bùa. Nhựng đêm mùa đông đói rét cắt da xẻo thịt, ngồi trùm chăn học bài bên ngọn đìn dầu heo hắt. Mà ngủ gật lên gật xuống. Rứa nhưng cuối tháng 11 âm, khi ngài ta tập Sắc bùa, chi cần nghe tiếng trống thôi là như uống Vigra, học vô sinh gớm, khung ngủ rục ngủ riệc chi cả. 


Và chà, là khi nớ nghe sắc bùa là nghị ghin đìn tết rồi. Nghị được ăn bính chưng, được nghỉ học, khung phẩy đi dự trâu, có ấu mới, có tiền mừng tuổi...chao ôi, hần sướng. Nghị thôi mà nác ménh chảy ướt sách ì, rứa là học vô suột suột. Tụng tụng cồng, tà rụng tụng cồng. Đó, tiếng Sắc bùa rứa đó. 

QUA ĐÈO NGANG

 Bước tới đèo Ngang bóng xế tà, 

Cỏ cây chen đá, lá chen hoa,

Lom khom dưới núi tiều vài chú,

Lác đác ven sông chợ mấy nhà.

Nước Nam hoa gấm trữ tình,

Sông sâu núi biếc, có mình (mà lại) có ta.

Trường Sơn Nam Bắc (í a) một nhà,

Nam Quan tái chiếm, Hoàng Sa vùng lên.

 Nhớ nước đau lòng con quốc quốc,

Thương nhà mỏi miệng cái gia gia,

Dừng chân đứng lại trời non nước,

Một mảnh tình riêng ta với ta.

Đã bao lâu bạn chưa về Việt Nam?

Nhớ ngày em mới sang Đài

Lôi thôi lếch thếch điêu tàn ra đi

Nhà nghèo em chẳng có chi

Cắm nhà vay nợ em đi sang Đài

Bây giờ đang tuổi choai choai

Cuồng quay bia rượu hơi men

Đầu em đã nhuộm từ đen thành vàng

Hình xăm mới thật là sang

Thể hiện đẳng cấp em càng thích xăm

Và rồi thấm thoát mấy năm

Bị bắt về nước em nằm nghĩ suy

Giờ đây cha mẹ có gì

Được mỗi cái tiếng con đi nước ngoài

Cứ tưởng như thế là oai

Thế rồi thấy mẹ ăn khoai bên hè

Bỗng nhiên cổ nghẹn đắng nè

Nhớ lại những lúc rượu chè thâu đêm

Một giọt nước mắt rơi thềm

Run run em khóc màn đêm buông dần

Bên Đài mấy đứa bạn thân

Có ai còn nhớ ,hay dần quên em

Lại thương cha mẹ mình thêm

Cầm nhà vay nợ để em đổi đời....!

Quê Choa Plus - Sáng ngày 14 tháng 1 năm 2017, khoảng 1000 giáo dân giáo xứ Đông Yên vì bức xúc về quá trình xử lý bồi thường thiệt hại cho giáo dân, do thảm họa môi trường Formosa gây ra của chính quyền địa phương. Bà con đã đội mưa gió, cái lạnh cuối năm mà tập trung biểu tình chặn đường quốc lộ 1A đoạn đi qua đèo Con (nằm sát đèo Ngang) dùng lưới, đá, cá giăng ngang đường để phản đối.

Quê Choa Plus - Quê hương tôi có một cái nghề đặc trưng không lẫn vào bất kỳ một nghề nào khác được, nắng thì người ta chạy vào nhà mình lại phải chạy ra, mưa người ta tìm chỗ trú thì mình đang ở trong nhà lại phải "bay" ra. Hãi nhất là những cơn mưa giông ban chiều. Đã có một thời nhờ cái nghề ấy dân quê tôi có ăn có mặc, có của dành để sắm được những chiếc xe máy, những chiếc tivi màu, bọn trẻ đến trường nhiều hơn, có những cái áo trắng hơn…nhưng đó là chuyện của rất lâu rồi khi nghề muối lên ngôi, còn bây giờ ngôi làng của tôi hầu như chỉ có tiếng của người già, phụ nữ và trẻ con, tiếng người đàn ông đã không còn nhiều và đủ mạnh để hòa vào tiếng gió của những cánh đồng muối như xưa. Thực tế ấy không chỉ một mà nhiều ngôi làng như thế đã vắng dần tiếng đàn ông.

Muối - những cánh đồng bát ngát, phẳng lỳ, không một bóng cây với những lạch nước xen kẻ giữa những thửa đất cát. Cánh đồng ấy chính là sự kết hợp giữa màu xanh của nước biển, làn da ngăm đen của (diêm dân), màu trắng của muối và màu vàng của những giọt mồ hôi. Tất cả được hòa quyện trong vị chát đắng của muối. Giữa cái nắng như vậy không biết bao nhiêu tấm áo đã thấm đẫm mồ hôi, bao nhiêu đôi mắt đã mờ đi vì cái rát và cái mặn của muối. Thế nhưng mỗi buổi chiều trên cánh đồng ấy vẫn ngập tràn tiếng cười nói của những người phu muối, tiếng rùi rít, hớn hở của trẻ con khi những hạt muối đầu tiên được bốc lên xe, thêm vào đó là tiếng hát trên loa phát thanh xã hòa quyện vào tiếng gió, tiếng thì thầm to nhỏ của những nhà có thửa ruộng muối gần nhau. Không biết cánh đồng muối ấy đã nuôi lớn bao nhiêu con người vùng quê ấy, đã gieo bao nhiêu ước mơ về với mọi miền tổ quốc. Tiếng hát trong loa phát thanh lại cất lên, những bài hát ca ngợi về tổ quốc thân yêu. Buổi chiều trên quê tôi thật đẹp nhưng cái đẹp toát lên sự nghèo khó và cơ cực.

Dẫu khắc nhiệt nhưng làng quê tôi vẫn đep, vẫn trọn tình như những bài thơ!

Từ 4-5 giờ sáng, những diêm dân ở ven biển đã phải ra đồng để bắt đầu một quy trình sản xuất muối. Lọc những thớ đất đầu tiên, phơi nắng cả ngày cho tới 5-6 giờ chiều họ mới có được hạt muối. Họ phải lao động cực nhọc dưới cái nắng “cháy da, cháy thịt” nhưng chưa bao giờ người dân ở những cánh đồng muối hưởng trọn niềm vui của một vụ muối được mùa. Năm được mùa thì lại rớt giá, năm được giá thì lại mất mùa. Nhưng trớ trêu thay những năm gần đây vừa mất mùa lại vừa rớt giá. Những cánh đồng muối vẫn còn nhưng những người phu muối vắng dần đi, họ phải nhắm mắt bỏ đi cái nghiệp gắn liền với họ để xa xứ làm ăn.

 Làm muối là nghề truyền thống, duy trì hàng trăm năm nay ở quê tôi. Tuổi thơ của tôi đã gắn liền với những cánh đồng muối, ngoài giờ đi học, tôi làm muối với bố mẹ, tôi lạch cạch xách ấm nước chạy theo chân mẹ ra phía cánh đồng. Từ nhỏ tôi đã quá quen thuộc với việc xúc đất, phơi đất, bừa đất, tưới nước, lọc nước… Một vùng quê mà con người thật vất vả, họ làm quần quật bất kể cái nắng như thiêu người nhưng cái nghèo, cái đói vẫn bám lấy vùng quê ấy chính vì thế đã có nhiều diêm dân quay lưng với nghề muối, nhiều người đã không còn mặn mà gì với muối nữa khiến nhiều ruộng bỏ hoang giữa lúc chính vụ. Những người “diêm dân” đang phải nếm chịu vị chua, chát, đắng, cay của muối. Họ vẫn chưa biết rồi ngày mai "trời sẽ nắng, mưa" thế nào.

XUÂN VỀ TRÊN RẺO QUÊ

 Xuân đã về rồi, tiếng lộc nhú vườn quê

 Xuân xanh thắm chảy dài, giữa khoảng trời thương nhớ

Tiếng con trẻ đêm đêm, lật nhẹ từng trang vở

Nghe âm vang, giai điệu gọi quê hương.

 Năm tháng rộng dài, mẹ dãi nắng dầm sương

 Vẫn thủy chung cuốc cày, gieo từng cây giống mới

 Dòng sông cuộn trong xanh, ôm tuổi thơ vời vợi

 Cho đàn trâu, thong thả chốn triền đê.

 Xuân đã về rồi. Ta rảo bước rẻo quê

 Những con đường tít tắp, trải dài theo vệt nắng

 Kỳ Anh ơi! Tiếng ai hò sâu lắng?

 Vùng quê nghèo, mang nặng nghĩa tình sâu.

 Mời em về Bắc Hải Trung Tân Châu

 Thăm lại mái trường, một thời ta đến lớp

 Thăm lại làng quê, đạn bom cày sấm chớp

 Nay hóa yên bình, đáng sống những đường găng.

 Mời em ghé về, Xuân Tiến Lâm Giang

 Nơi những công trình, quyện dọng hò cô gái

 Giọt mồ hôi rơi, đất và người mê mãi

 Xây dựng quê mình, thay áo mới đón xuân sang.

 Kỳ Anh 01/2017

 TRẦN HỒNG QUÂN

Quê Choa Plus - Khoảng vài trăm người dân hôm 12/12 xuống đường biểu tình tại huyện Kỳ Anh, Hà Tĩnh, đòi bồi thường liên quan tới thảm họa môi trường ở miền Trung. Những người biểu tình, mang theo băng-rôn với nội dung "Tôi cần biển, cần tôm, cần cá, không cần sắt thép", "Formosa là thảm họa của đất nước", hay "Khởi tố Formosa". Vụ việc khiến giao thông trên Quốc Lộ 1 bị tắc nghẽn kéo dài.

Đoạn video cho thấy có khoảng vài chục công an và cảnh sát cơ động có mặt tại chỗ, nhưng hai bên không xảy ra xô xát. Những hình ảnh cũng cho thấy người biểu tình có thái độ ôn hòa, cùng nhau ngâm thơ, hát các giai điệu hò ví dặm đặc trưng của địa phương, nhưng với nội dung liên quan tới vụ cá chết hàng loạt ở vùng biển miền trung hồi tháng Tư.

Một người dân nói: “Con tôi học đại học, học tiểu học, bây giờ không đi biển thì lấy gì mà ăn đây.” Người khác tiếp lời: “Nhà nước lo cho dân được ấm no, hạnh phúc thì quan mới được ấm no, hạnh phúc”.

Người phụ nữ lớn tuổi phẫn nộ: “Chúng tôi yêu cầu Trung Quốc trả lại biển sạch cho chúng tôi, để chúng tôi có việc làm, bây giờ biết làm gì mà sống. Chính quyền hứa là sẽ bồi thường cho chúng tôi, nhưng đến tháng 12 rồi vẫn chưa nhận được gì. Chúng tôi ở Kỳ Hà. Bây giờ chúng tôi chỉ biết ngồi ở nhà, chứ biết làm nghề gì đây khi nghề chính của chúng tôi là đi biển. Chúng tôi ở ngay biển mà không nhận được đồng nào, không bồi thường cho chúng tôi thì chúng tôi xuống đường biểu tình.”

Ông Nguyễn Quốc Hà – Chủ tịch thị xã Kỳ Anh đã có mặt tại hiện trường, can thiệp và yêu cầu bà con giải tán, sau đó đã có một cuộc "dối thoại" của ông Hà tại UBND xã Kỳ Hà, kết thúc là những khuôn mặt rạng ngời, tràng pháo ủng hộ nhiệt liệt của người dân chịu thiệt hại. Dân mãn nguyện ra về.

Tại đây ông nói: ''Tất cả những người ngồi trên đây kể cả chủ tịch đều là đầy tớ của dân, làm việc cho dân, nghe dân và giải thích thấu đáo cho dân.''

Ông chỉ ra, dân không đi bắt được hàu nữa là do (chết hết rồi) không còn hàu nữa. Phát huy tinh thần dân chủ cơ sở để đền bù cho đúng, Chính phủ và Đảng tôn trọng ý kiến của người dân.

 Ông thẳng thắng thừa nhận nguyên nhân chậm đền bù ''là do chính quyền làm muộn, chính quyền đã không làm đến nơi đến chốn'' và nguyên nhân từ phía người dân.

Ông yêu cầu ghi vào văn bản cuộc họp: ''Tập trung trả tiền cho bà con trước Noel.. Còn 12 ngày nữa là Noel, mà bên ta (giáo dân - PV) ngày Noel còn quan trọng hơn Tết. Bà con phải bình tĩnh...''

6h tối ngày 14, như đã hứa chủ tịch thị xã đã xuống họp với bà con thôn Bắc Hà, Kỳ Hà để giải quyết nhanh việc đền bù cho dân. Xong từ đó, đã qua noel, qua năm mới đến nay vẫn chưa thấy ''khạc tiền cho dân''

Trước đó, chiều ngày 14/12 một con cá ông nặng chừng 100kg chết trôi dạt vào bờ biển Kỳ Hà. Đây là một loài cá thiêng của ngư dân, sống lâu năm. Ai có thể nói biển đã an toàn?! 

Trưa nay ngày 15/12 người dân kỳ Hà đã thu lượm và chôn cất con cá ông này một cách chu đáo. Theo như các ngư dân đi biển cho biết con cá ông này rất thiêng nếu như con cá này gặp những chiếc tàu bị chìm hoặc những người bị chết đuối con cá ông này sẽ cứu và đưa những nạn nhân ấy vào bờ.  Tại cuộc họp tối 14 ông Hà đã gửi lại cho bà con thôn Bắc Hà 7 triệu đồng để chôn cất con cá ông cho chu đáo.

Trước thực tế sau những lời hứa, chị Linh búc xúc bày tỏ: ''Nghe các cấp xã huyện hứa trả tiền đền bù cho dân kỳ Hà trước ngày lễ giáng sinh cơ mà, sao bữa này mà chưa nghe động tĩnh gì cả. Hay chỉ hứa cho qua vậy, một lần mất tin vạn lần mất tín. Các ông coi đó mà làm.đừng làm lòng dân nỗi dậy thêm lần nữa không hay đâu. Xã cũng coi chừng đó, hãy làm việc cho dân,và vì dân, đừng bắt ép dân quá đáng nhé. Xót xa lắm các ông ơi không hay ho chi khi ở giữa vùng đất thảm họa thế này đâu